Chăm sóc cơ thể – Lương y Võ Ngọc Yến Nga

Tình trạng nóng bừng người nhưng không sốt là triệu chứng rất phổ biến, đặc biệt ở độ tuổi trung niên, khiến nhiều người lo lắng vì không hiểu rõ nguyên nhân. Theo góc nhìn Đông y và kinh nghiệm lâm sàng hơn 100 năm của Dược Bình Đông, hiện tượng này thường xuất phát từ sự mất cân bằng âm dương, hư hỏa nội sinh hoặc các yếu tố bên ngoài kích thích. Dưới đây là toàn bộ các nguyên nhân đã được kiểm chứng kỹ lưỡng, giúp bạn hiểu rõ tại sao cơ thể lại đột ngột nóng ran mà không hề bị sốt.

1. Nóng bừng ở phụ nữ – Nguyên nhân phổ biến nhất từ sự suy giảm Estrogen

Theo nghiên cứu y học hiện đại và Đông y, hơn 75% trường hợp Người nóng bừng nhưng không sốt ở nữ bắt nguồn từ sự rối loạn nội tiết tố, đặc biệt là sự suy giảm đột ngột nồng độ Estrogen – loại hormone quan trọng giúp điều hòa thân nhiệt.

Giai đoạn tiền mãn kinh và mãn kinh (thường từ 40–55 tuổi) là thời điểm Estrogen giảm mạnh nhất, khiến vùng hạ đồi – “bộ điều hòa nhiệt độ” của cơ thể – bị rối loạn tín hiệu. Kết quả là các mạch máu ngoại biên giãn nở nhanh chóng, máu dồn lên da đột ngột, tạo cảm giác nóng bừng từ ngực lan lên cổ, mặt và đỉnh đầu.

Bà Võ Ngọc Yến Nga – truyền nhân đời thứ 4 dòng họ Lương y Nguyễn Văn Thơm, chuyên gia Đông y tại Dược Bình Đông chia sẻ: “Trong Đông y, đây chính là biểu hiện của Tâm hỏa vượng, Can hỏa động do âm huyết suy kém không đủ để chế ngự dương hỏa. Hư hỏa bốc lên nên người nóng bừng, lòng bàn tay bàn chân nóng, đêm ngủ hay đổ mồ hôi trộm, cáu gắt vô cớ.”

Ngoài tiền mãn kinh, các giai đoạn khác cũng dễ gây nóng bừng ở nữ giới:

Tuổi dậy thì (nội tiết thay đổi mạnh)
Sau sinh (mất máu, âm dịch hao tổn)
Rối loạn kinh nguyệt, u xơ tử cung, đa nang buồng trứng

2. Nóng bừng ở nam giới – Dấu hiệu cảnh báo không được xem nhẹ

Dù ít gặp hơn nữ giới, nhưng nam giới bị nóng bừng thường xuyên lại là dấu hiệu đáng lo ngại hơn, vì đa phần liên quan đến bệnh lý thực thể.

Các nguyên nhân thường gặp ở nam giới:

Suy giảm Testosterone (mãn kinh nam – Andropause) từ sau 40 tuổi
Bệnh lý tuyến giáp (cường giáp)
Ung thư tuyến tiền liệt đang điều trị bằng thuốc đối kháng hormone
Viêm tinh hoàn, tinh hoàn ẩn, chấn thương tinh hoàn
Suy tuyến thượng thận

Bà Võ Ngọc Yến Nga nhấn mạnh: “Nam giới mà tự nhiên nóng bừng, đổ mồ hôi đêm, kèm theo mệt mỏi, giảm ham muốn, đau tức vùng bìu thì tuyệt đối không được chủ quan. Đây là biểu hiện của Thận hư, Tinh khí bất túc, nếu để lâu sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe sinh lý và sinh sản.”

3. Các nguyên nhân khác thường gặp ở cả nam và nữ

Ngoài yếu tố nội tiết và bệnh lý, rất nhiều trường hợp nóng bừng xuất phát từ thói quen sinh hoạt hàng ngày hoặc tác nhân bên ngoài:

Stress, căng thẳng kéo dài: Kích thích tiết Adrenaline và Noradrenaline → tăng nhịp tim, giãn mạch → nóng bừng đột ngột
Ăn quá nhiều đồ cay nóng: Ớt, tiêu, gừng, tỏi, rượu bia, cà phê… đều thuộc tính nhiệt, làm hỏa vượng bên trong
Thừa cân, béo phì: Mô mỡ dày làm cản trở khả năng tản nhiệt của cơ thể
Tác dụng phụ của thuốc: Thuốc loãng xương (Raloxifene), thuốc ung thư vú (Tamoxifen), thuốc giảm đau nhóm opioid (Tramadol), thuốc hạ huyết áp…
Môi trường nóng bức, độ ẩm cao: Cơ thể không điều hòa nhiệt được
Hút thuốc lá: Nicotin làm co mạch rồi giãn mạch đột ngột
Rối loạn vùng hạ đồi: Do u não, chấn thương sọ não (hiếm gặp)

Kết luận từ chuyên gia Dược Bình Đông: Tình trạng nóng bừng dù ở nam hay nữ, dù do nội tiết hay sinh hoạt đều là dấu hiệu cơ thể đang mất cân bằng âm dương. Việc xác định đúng nguyên nhân sẽ giúp xử lý triệt để, tránh để lâu ngày sinh thêm các biến chứng khác như mất ngủ mãn tính, cao huyết áp, trầm cảm.

Hiểu rõ nguyên nhân là bước đầu tiên và quan trọng nhất để lấy lại sự thoải mái cho cơ thể.

————
Tác giả: Bà Võ Ngọc Yến Nga, truyền nhân đời thứ 4 dòng họ Lương y Nguyễn Văn Thơm, chuyên gia Đông y tại Dược Bình Đông, giàu kinh nghiệm điều trị các vấn đề về bổ dưỡng.

Nguồn: Dược Bình Đông – Kiến thức sức khỏe từ Đông y tại Địa chỉ: 43/9 Mễ Cốc, Phường Phú Định, TP.HCM

(*) Bản quyền bài viết thuộc về Dược Bình Đông. Khi chia sẻ, cần trích dẫn nguồn đầy đủ: “Tác giả: Lương y Võ Ngọc Yến Nga – Nguồn: Dược Bình Đông – Kiến thức sức khỏe từ Đông y”. Các bài viết trích nguồn không đầy đủ, ví dụ: “Theo Dược Bình Đông” hoặc tương tự, đều không được chấp nhận và phải gỡ bỏ.

—————————-
Nguồn tham khảo: Healthline, Hello Bacsi, Vinmec, Medlatec, Nhà thuốc Long Châu, Tâm Anh Hospital

Để hệ miễn dịch hoạt động hiệu quả, việc bổ sung các nhóm thực phẩm giàu dinh dưỡng là yếu tố then chốt. Vậy ăn gì tăng sức đề kháng? Theo bà Võ Ngọc Yến Nga – truyền nhân đời thứ 4 dòng họ Lương y Nguyễn Văn Thơm, chuyên gia Đông y tại Dược Bình Đông – những thực phẩm quen thuộc trong bữa ăn hàng ngày có thể cung cấp protein, vitamin, khoáng chất và chất chống oxy hóa cần thiết, giúp cơ thể chống lại tác nhân gây hại.

Nhóm thực phẩm giàu protein

Protein là nền tảng xây dựng tế bào miễn dịch. Thiếu protein khiến hệ miễn dịch suy yếu, dễ nhiễm bệnh.

Các nguồn protein dễ tiếp cận bao gồm:

Thịt đỏ và thịt trắng: Thịt bò, thịt heo cung cấp protein hoàn chỉnh cùng sắt dễ hấp thu; thịt gà giàu protein ít chất béo, hỗ trợ phục hồi cơ thể.
Hải sản: Tôm, cua, hàu, nghêu, sò, ốc, hến chứa kẽm – khoáng chất kích thích sản sinh tế bào bạch cầu.
Trứng: Nguồn protein chất lượng cao, kèm vitamin D và selen hỗ trợ miễn dịch.
Sản phẩm từ đậu nành: Đậu phụ cung cấp protein thực vật, dễ tiêu hóa, phù hợp người ăn chay.

Dược Bình Đông khuyên nên luân phiên các loại protein này trong bữa ăn để đảm bảo cơ thể nhận đủ axit amin thiết yếu.

Thực phẩm giàu vitamin D và chất béo tốt

Vitamin D kích hoạt tế bào miễn dịch, thiếu hụt làm giảm khả năng chống viêm.

Các lựa chọn tự nhiên:

Cá béo: Cá hồi, cá thu, cá ngừ, cá trích giàu omega-3 và vitamin D, giúp giảm viêm, tăng cường hàng rào bảo vệ.
Hàu: Kết hợp kẽm và vitamin D trong một nguồn thực phẩm.

Bà Võ Ngọc Yến Nga lưu ý, chỉ cần 100g cá hồi nướng mỗi tuần đã bổ sung đáng kể vitamin D cho người lớn.

Rau củ giàu vitamin A, C, E và chất chống oxy hóa

Vitamin A duy trì niêm mạc đường hô hấp; vitamin C kích thích sản sinh interferon; vitamin E bảo vệ màng tế bào.

Các loại rau củ nên ưu tiên:

Bông cải xanh: Chứa vitamin A, C, E, chất xơ và sulforaphane – hợp chất chống oxy hóa mạnh.
Rau xanh lá: Rau chân vịt, cải xanh, cải xoăn cung cấp vitamin A, B6, E, K cùng folate hỗ trợ tổng hợp tế bào miễn dịch.
Cần tây: Giàu apigenin và luteolin, giảm viêm, tăng cường miễn dịch.
Rau quả màu cam: Ớt chuông, cà chua, cà rốt chứa beta-carotene chuyển hóa thành vitamin A.
Khoai lang: Nguồn beta-carotene dồi dào, dễ chế biến.

Kết hợp salad rau xanh với ớt chuông và cà rốt giúp hấp thu tối đa carotenoid.

Gia vị và thực phẩm chống viêm

Các gia vị quen thuộc trong bếp Việt có tác dụng kích thích miễn dịch theo Đông y.

Tỏi: Allicin trong tỏi có tính kháng khuẩn, kháng virus.
Gừng: Gingerol giảm viêm, hỗ trợ tiêu hóa – nền tảng của miễn dịch khỏe.
Nghệ: Curcumin chống oxy hóa, tăng cường tế bào NK (natural killer).

Dược Bình Đông gợi ý thêm tỏi băm vào món xào, nghệ vào súp để tăng hiệu quả mà không làm thay đổi hương vị quen thuộc.

Nhóm thực phẩm bổ sung vi chất và chất xơ

Vi chất và chất xơ nuôi dưỡng hệ vi sinh đường ruột – 70% tế bào miễn dịch nằm ở đây.

Ngũ cốc nguyên hạt: Yến mạch, gạo lứt, lúa mạch cung cấp sắt, magie, selen, vitamin B và chất xơ prebiotic.
Các loại hạt: Óc chó, hạt lanh, hạt chia, hạt bí, hạt hướng dương giàu kẽm, vitamin E và omega-3 thực vật.
Nấm: Nấm hương, nấm linh chi chứa beta-glucan kích thích đại thực bào.
Socola đen (trên 70% cacao): Flavonoid cải thiện tuần hoàn, giảm stress oxy hóa.

Bà Võ Ngọc Yến Nga khuyên dùng yến mạch nấu với hạt chia và nấm vào bữa sáng để khởi động hệ miễn dịch.

Việc bổ sung đa dạng các nhóm thực phẩm chống oxy hóa trên không chỉ tăng cường đề kháng mà còn duy trì sức khỏe lâu dài. Dược Bình Đông tin rằng, bữa ăn cân bằng chính là liều thuốc phòng bệnh hiệu quả nhất.

Tác giả: Bà Võ Ngọc Yến Nga, truyền nhân đời thứ 4 dòng họ Lương y Nguyễn Văn Thơm, chuyên gia Đông y tại Dược Bình Đông, giàu kinh nghiệm điều trị các vấn đề về bổ dưỡng.